No: 016

4 Nisan 2021

Haylayt iş dünyası ve pazarlama iletişimi odaklı; medya, eğlence, teknoloji, iş yaşamı, girişimcilik, tasarım gibi konulara eğilen bir haftalık bülten. Ücretsiz abone olmak için aşağıdaki forma e-posta adresinizi bırakabilirsiniz. Formu doldururken çerez ve gizlilik politikasını da kabul etmiş olursunuz.

Koronavirüs salgınının başından beri “salgın milyarderlere yaradı” temalı haberler okuyup çok da anlamadığımız birtakım rakamlara bakıyoruz. O rakamlar güncellendi. Son duruma göre, küresel ekonominin İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki en derin resesyonu yaşadığı şu dönemde, dünyanın en zengin 20 milyarderi servetini %68 artırdı. (Euronews TR)

Söz konusu ‘en zenginler’ listesinde teknoloji milyarderleri başı çekiyor elbette. Onunla ilgili de şöyle bir infografik var elimizde: Teknoloji devleri her bir dakikada ne kadar gelir yaratıyor?

Madalyonun diğer yüzünde, salgın kaynaklı iş ve akıl sağlığı kayıpları var. Akıl sağlığımızı kaybederken birtakım ‘well-being’ uygulamaları ve yeni iş fikirleriyle ekonomiye can vermeyi de ihmal etmiyoruz. Bu bağlamda, Commencis tarafından hazırlanan Top 6 Digital Wellness derlemesine göz atmak istersiniz belki.

AJANS, MARKA vs.

Happy People Project Ajans Başkanı Yaşar Akbaş reklamcılığın gidişatı adına kafa yoran, kalem oynatan nadir isimlerden biri. Bu yönüyle de gönül rahatlığıyla sektörün doğal liderlerinden biri olduğunu söyleyebiliriz. MediaCat’in Nisan sayısında yayınlanan yazısında da “gençler neden ajanslarda çalışmak istemiyor” sorusunun üzerine gidiyor. Aslında uzun süredir sorulan bir soru. Uzaktan çalışma düzeninin kalıcı hale gelmesiyle, ajansların elindeki son kozlardan biri olan “ofis ortamı” da uçup gidince bu soru(n) daha da büyüdü. Yazıdan bir iki alıntı yapalım:

  • “…Bir yandan da henüz yeterince olgunlaşmamış yaratıcıların orta ve üst kademe yönetici haline gelmesi sıkıntısı var. Bugün, size olması gerektiği gibi iş çıkarabilecek tecrübede iyi bir yazar ya da sanat yönetmeni bulmanız çok zor. Çünkü muhtemelen bir yerlerde ‘group head’ olmuş durumda ve iyi group head’ler de yaratıcı yönetmen…”
  • “Reklamverenlerin hepsi kendi işlerinin en iyisi olmasını istermiş gibi ama gerçekte öyle olmaması için elinden geleni yapanlar var. ‘Çok iş yaptırayım ama az para ödeyeyimciler’, en yaratıcıdan daha yaratıcı olduğunu sanan marka yöneticileri, ortamlarda atıp tutup sonra tam tersini yapanlar, vasata tapan sağlamcılar vs. 100 birim para harcayacağı bir kampanyanın fikri için 1 birimi fazla görüyor ve ne yapsam da onu yarım birime düşürsem diye uğraşıyor.”

Reklam sektörü halihazırda pek çok yeteneğini ‘yurtdışına’ kaptırmış durumda. İşin içine, Estonya’nın başını çektiği dijital göçebe vizesi gibi imkanlar girdikçe yetenek göçünün artarak devam edeceği aşikar. Digiday dijital göçebe vizesinin genel olarak yaratıcı endüstrilerde yetenek kapma mücadelesini şiddetlendireceği görüşünde. Bu mücadelede bizim ne kadar şansımız olur, o da az çok aşikar. Yeni neslin çalışma motivasyonunu, dinamiklerini henüz çözemediğimizi de göz önünde bulundurunca, reklam sektörünü büyük bir yetenek kuraklığınının beklediğini söylemek yanlış olmaz. Reklamcılık iyi kazanılan, iyi çalışma ortamı olan, yaratıcılığa açık bir sektör olmasıyla yetenekleri çekebiliyordu. Şimdi bu özelliklerin üçü de yok gibi.

Yeri gelmişken, en son hangi reklamcıyla veya marka yöneticisiyle yapılan bir söyleşiyi keyifle okudunuz? Aynı şekilde hangi reklamcının veya marka yöneticisinin söyleşisini okumak veya izlemek istersiniz? Kimin anlatacaklarını merak edersiniz? Haylayt olarak böyle bir yola girsek kıra döke konuşacak kaç kişiyi bulabiliriz? Bunu da bir düşünün.

Olan biten

Geride bıraktığımız haftadan akılda kalanlara hızlıca bakalım:

Facebook global çapta medya ajansı arayışında olduğunu duyurdu. Yıllık 750 milyon dolar civarında medya harcaması yapan platform şu ana kadar WPP ajansları Mindshare ve Dentsu’dan hizmet alıyordu. Dünyanın en büyük 77’nci reklamvereni konumundaki Facebook, yaratıcı tarafta ise her uygulaması için farklı ajanslarla çalışıyor. Ogilvy Instagram’a, Wieden + Kennedy Facebook’a, Leo Burnett Messenger’a, BBDO WhatsApp’a bakıyor. (Campaign Asia)

  •  Bu arada Facebook 533 milyon kullanıcısının verisini çaldırdı (Teknosafari)

Tadelle, Sarelle, Sagra ve Gol markalarını çatısı altında bulunduran Sanset Gıda OYAK tarafından satın alınıyor. Rekabet Kurumu satışa onay verirse OYAK ilk kez gıda sektörüne girmiş olacak. (Cumhuriyet)

Elektrikli otomobil trendi bir nevi ‘altına hücum’ etkisi yarattı. Başka alanlarda faaliyet gösteren markaların elektrikli otomobil üretimine başlayacağına dair haberler peş peşe geliyor. Xiaomi de elektrikli otomobil üreteceğini resmen duyurdu. Mi Car adını alacak olan model için mevcut otomotiv şirketleriyle işbirliğine gidilmeyecek. (Digital Age)

  • Volvo’nun da sahibi durumundaki Çinli Geely firması, premium segmenti hedefleyen elektrikli otomobili Zekkr’i piyasaya sürdü. (Twitter)

Vodafone dünya genelinde marka stratejisini, sloganını ve görsel dilini yeniledi. Teknoloji ve insan işbirliğiyle daha iyi bir geleceğin mümkün olduğu fikrine dayanan yenilenme sonucunda dünyada “Together We Can”, Türkiye’de ise “Birlikte Mümkün” sloganı kullanılacak. Yenilenmeyi duyuran reklam filminin Türkiye uyarlamasını VMLY&R yaptı. (Ad Just Brand)

Önceki sayıda Bigumigu’nun yaptığı SXSW 2021 derlemelerinden bahsetmiştik. Onların daha konsantre hali sayılabilecek bir video geldi: Bir solukta SXSW 2021. Bültenin bu kısmını kapatmak için gayet güzel bir özet:

MEDYA, EĞLENCE

Kamu Aydınlatma Platformuna bildirilen rakamlara göre Hürriyet gazetesi 2020’de 80,8 milyon TL zarar etti. 2019’da da 49,3 milyon TL zarar açıklanmıştı. Genel Kurul tutanaklarına göre tirajda da %15’lik düşüş söz konusu. (Journo)

Haberci ve patron arasındaki fırtınalı ilişki gazeteciliğin olmazsa olmazlarından biri. En azından ideal dünyada öyle. Patronun kendi çıkarlarıyla gazeteciliğin kendi doğruları çatışır ve şahit olduğumuz kadarıyla kazanan çoğunlukla patron olur. Son günlerde Washington Post ve Amazon arasında yaşanan mücadelenin daha ileri gidip gitmeyeceği ve her ikisinin de sahibi olan Jeff Bezos’un tutumu merak konusu. Özet geçmek gerekirse, Washington Post bir süredir Amazon depo çalışanı gibi davranıp şirketi öven ve dezenformasyon yaratan sahte Twitter hesaplarıyla ilgili haberler yapıyor. Bunu yaparken Amazon’un kardeş şirketi olduğu notunu düşmeyi de ihmal etmiyor.

Bağımsız gazeteciliğin anahtarı kârlılık elbette. Pek çok mecra henüz ekonomik bağımsızlığını kazanamamış olmanın ve ‘holding patronunun eline bakmanın’ sancısını çekiyor. (Ya da artık duyarsızlaştığı için sancı filan da çekmiyor.) Bu noktada dijital abonelik modeli kurtarıcı rolünü üstleniyor. Türkiye’de pek tutmasa da dünyada çok iyi örneklerini görüyoruz. Meraklısı için News Lab Turkey’de dijital abonelik mevzusunu toparlayan yeni bir dosya var.

Abonelik demişken bülten trendinden bahsetmemek olmaz. Bu alanın kural koyucusu niteliğindeki Substack 65 milyon dolar yatırım alıyor. Axios haberine göre yatırımla birlikte şirketin değerlemesi 650 milyon dolara ulaşacak. Yatırım turuna liderlik eden kişinin ‘tuttuğunu altın eden’ Andreessen Horowitz olması da önemli bir ayrıntı.

Deloitte “Teknoloji, Medya ve Telekomünikasyon Öngörüleri” başlıklı raporunu yayınladı. Raporun tamamını şurada, özet niteliğindeki videoyu da aşağıda bulabilirsiniz.

LinkedIn ses teknolojileri furyasından ve Clubhouse rüzgarından yararlanmak için bazı adımlar atıyor. Şirket, Clubhouse benzeri bir uygulamayı test ettiği haberlerini doğruladı. (Techcrunch)

Önceki hafta, LinkedIn’in de sahibi konumundaki Microsoft’un, yine sesli mesajlaşma özelliğiyle öne çıkan Discord’u satın almak için 10 milyar doları gözden çıkardığı haberleri yayılmıştı. (VentureBeat)

Spotify da Clubhouse’un rakipleri arasına katılıyor. Betty Labs adlı ses teknolojileri şirketini satın alarak ortama giriş yapacağının sinyalini veren Spotify’ın bu alandaki kozu, sohbetlerin kaydedilip podcast formatında yayınlanması olacak gibi görünüyor (Vulture). 

Clubhouse’un ensesindeki diğer devleri merak eden olursa Fortune derlemesine bakabilir. İlerleyen süreçte, içinde “Clubhouse benzeri” tanımlaması bulunan daha çok haber okuyacağız gibi görünüyor.

Snapchat’in 2016’da çıkardığı Spectacles adlı gözlük çok konuşulmuş ama bu ilgi satışa yansımadığı için şirket aradığını bulamamıştı. Spectacles şansını bu kez artırılmış gerçeklik desteğiyle denemeye hazırlanıyor. Kısmet. (Log)

“Medya, Eğlence” başlığını önceki hafta düzenlenen İçerik Bulutu Content Summit etkinliğinden bir bölümle kapatalım. Vakti olanlar için Webrazzi Kurucusu Arda Kutsal’ın içerikle başlayan yolculuğu:

BAZI ETKİNLİKLER

Sesin Yeni Altın Çağı: Akıllı hoparlör ve sesli asistan kullanımında yaşanan hızlı yükseliş, podcast’e olan ilgi, arama motorlarında sesli arama oranındaki artış, Clubhouse’un herkesi şaşırtan patlaması, teknoloji devlerinin Clubhouse’a rakip çıkarma yarışı… Code.YapıKredi ile Geleceğin Kültürel Kodları etkinlik serisinin yeni ayağında, 8 Nisan akşamı 21.00’de ses teknolojileri masaya yatırılıyor. Hakan Akben moderatörlüğünde, Yapı Kredi’nin YouTube kanalında ücretsiz olarak izlenebilecek yayının konukları Burçin Acer, Tuğçe İçözü ve Eray Özer.

Spor Medyası Eğitim Programı: FourFourTwo Akademi tarafından düzenlenen ve 8 gün sürecek olan online programın eğitmen kadrosu Önder Özen, Erman Yaşar, Emre Özcan ve Gökhan Abdik’ten oluşuyor. Eğitim sonunda FourFourTwo Türkiye adına röportajlara katılma ve yine dergi bünyesindeki yapımlarda kendini gösterme imkanı da sunuluyor

Creative Business Cup İstanbul: Yaratıcı girişimci ve işletmelere yönelik bir yarışma olan ve yerel yaratıcı ekonominin gücüne dikkat çekmeyi hedefleyen CBC 80 ülkenin ardından Türkiye’de de düzenleniyor. Başvuranlar arasından seçilecek 10 işletme jüriye kendini anlatacak ve kazanan dünya finaline katılacak. Bu cümleler sizin için bir anlam ifade ettiyse detaylar ve başvuru koşulları yarışmanın kendi sitesinde.

Araştırma Zirvesi: Türkiye Araştırmacılar Derneği’nin (TÜAD) bu yıl 24’üncüsünü düzenlediği Araştırma Zirvesi “Power of Purpose – Gayenin Gücü” ana temasıyla 7-8 Nisan tarihlerinde gerçekleşecek. Zirvede bu yıl ana tema doğrultusunda; iş dünyasında araştırmaların önemi ve şirketlerin gayelerinin belirlenmesinde araştırmaların nasıl yol gösterici olduğu vurgulanacak. Araştırma sektörünün yanı sıra pazarlama, iletişim, medya, akademi, marka ve reklam dünyasından uzmanları da bir araya getiren zirvenin programı ve kayıt şartları şurada.

BAZI İPUÇLARI

  • The 2021 Instagram algorithm breakdown: how to get your content seen. Instagram algorithm changes affect everyone who uses the platform – especially brands. Learn all the latest ranking factors here. (Hootsuite Blog)
  • 10 maddede e-posta pazarlaması ve dönüşümü artırma yolları (Zeo Blog)
  • What are Google Web Stories? A guide for marketers. Get to know Google Web Stories. Discover the features & benefits of Google’s immersive storytelling format and see whether it’s right for your brand. (Search Engine Journal)
  • Gazeteciler Discord’u nasıl kullanabilir? (News Lab Turkey)

BAZI MAKALELER

  • How much of your stuff belongs to big tech? In the digital era, the old rule book on ownership doesn’t work anymore. But beware of what’s replacing it. (The New Yorker)
  • Beauty filters are changing the way young girls see themselves. The most widespread use of augmented reality isn’t in gaming: it’s the face filters on social media. The result? A mass experiment on girls and young women. (MIT Technology Review)
  • How social media platforms utilise nostalgia trends to their advantage? Nostalgia has made its way into every walk of life, from our wardrobes to our Instagram feeds. (Screen Shot)

ANLAŞMALAR, AYRILIKLAR

Ev tekstili markası Madame Coco yeni dönemde iletişim süreçlerini Communication Partner ile yürütme kararı aldı. (Medyaloji)

Çiçeksepeti’nin yeni ajansı son dönemde benzer işbirliği haberleriyle karşımıza H2O United oldu.

Alışveriş merkezi Emaar Square Mall yeni yaratıcı ve dijital ajansı olarak Standby Creative Group ile anlaştı.

Teşkilat ICOM müşteri portföyüne Doğuş Grubu’nun yeni markası Doğuş Marine Services’ı ekledi. DMS denizcilik sektöründe satış sonrası hizmetleri ve yedek parça alanında faaliyet gösterecek. (MediaCat)

Beko Global sosyal medya ve dijital faaliyetlerini Senfonico’ya emanet etti. Ajans aynı zamanda markanın dünya genelinde geçerli olacak dijital iletişim stratejisini de oluşturacak. (Medyaloji)

Nissan Türkiye ve Kuzey Afrika Pazarlama Müdürlüğüne Orhan Seyman atandı. Kariyeri boyunca otomotiv sektöründe farklı şirketlerde görev yapan Seyman son olarak Nissan’ın Mısır ofisinin satış ve pazarlama birimini yönetiyordu. Şirkette pazarlama dışında da yeni görevlendirmeler var. (Pazarlamasyon)

Karbonat’ta group head olarak görev yapan Varol Döken kreatif direktörlüğe yükseldi. 2020’de yeni bir ivme yakalayan ajansta, bu büyümenin sonucunda Cihan Kavaklıpınar ‘executive creative director’, Emre Abay da ‘executive business director’ unvanını aldı. (Campaign TR)

BAZI İŞ İLANLARI

Getir | Media Planning Manager: İlgili alanda 5-6 yıl deneyimli, akıcı İngilizceye sahip; müzakere, iletişim ve sunum becerileri gelişmiş… (LinkedIn)

Asus Türkiye | Digital Marketing Manager: Dijital medya, içerik üretimi ve ajans yönetimi konularında en az 5 yıl deneyimli; tercihen IT sektöründe görev yapmış, problem çözme becerisi olan… (LinkedIn)

BOA Games | Marketing Manager: Dijital reklam kanalları ve kampanya yönetiminde deneyimli, yaratıcı ve sonuç odaklı, oyun dünyasına ilgili ve tutkulu… (LinkedIn)

Red And Grey | Sr. Art Director: Tercihen 5 yıl ve üzeri ajans deneyimi olan, çizginin altını üstünü ayırmayan, dinamik çalışma ortamlarına uyumlu… (Bigumigu)

Mandarin Oriental Bodrum | Marketing & Communications Manager: En az 5 yıl lüks otel deneyimi olan, en az 2 yıl pazarlama ve iletişim alanında çalışmış, iletişim ve organizasyon becerileri gelişmiş… (LinkedIn)

BİTİYOR 🙂

Bu sayıyı bitirmek için dört alternatifimiz var. Umarız içlerinden biri sizin için uygundur.

İlki, iflah olmaz işkolikler için: E-ticaret ve perakendenin geleceğine dair 44 dakikalık bir Yollarda TV yayını:

İletişim fakültelerinin en sevilen ve sayılan hocalarından Haluk Gürgen’in “İletişiminiz Kadarsınız” serisinin ikinci sezonu başladı. Bu da yeni sezonun ilk videosu:

GAİN’de yayınlanan mini diziden hareketle, dizinin oyuncuları Engin Günaydın ve Devin Özgür Çınar “10 bin Adım Atarken Dinlenecek Şarkılar” adlı bir Spotify listesi hazırladı. Mıyıl mıyıl müzik dinleme havasında olanlar göz atabilir. Evet mıyıl mıyıl.

Son alternatifimiz de The Sopranos dizisinin altıncı sezonunun meşhur 19’uncu bölüm sonu ve meşhur ettiği şarkı:

Durumlar böyle. Esen kalın.

Bülteni her hafta e-posta kutunuzda bulmak isterseniz şu formdan kayıt olabilirsiniz. Formu doldururken çerez ve gizlilik politikasını da kabul etmiş olursunuz. Her türlü şikayet ve öneri için de akin@haylayt.net adresini kullanabilirsiniz.